Υγεία 2.0 και Υγεία στην Ελλάδα το 2009

Τα παρακάτω αποτελούν ένα εισαγωγικό κείμενο για την Υγεία 2.0 που έγραψα για την εφημερίδα της ΠΕΤΙΕ. Ελπίζω να το βρείτε αρκετά ενδιαφέρον και κατανοητό, και να αποτελέσει το έναυσμα για πολλές συζητήσεις πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Για να είναι το κείμενο προσιτό σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό, εσκεμμένα επέλεξα “απλές” διαδικτυακές αναφορές και όχι πιο τεχνοκρατικές – ακαδημαϊκές (βέβαια το NCBI έχει ένα πολύ ενδιαφέρον manual για web based citations. Το web, imho, έχει πολύ περισσότερη φερεγγυότητα και επιστημονικότητα, με ή χωρίς εισαγωγικά, από ότι νομίζουν – γνωρίζουν οι περισσότεροι. ).  Όλα τα παρακάτω αποτελούν απλά copy paste.

Εδώ και χρόνια σημαντικά θέματα συζήτησης στην νεοΕλληνική Πραγματικότητα αποτελούν η ποιότητα και το κόστος των υπηρεσιών Υγείας. Μεγάλη μερίδα του κόσμου θεωρεί τις υπηρεσίες αυτές ανεπαρκείς ενώ συνεχώς οι κυβερνήσεις επισημαίνουν την ανάγκη εκλογίκευσης του κόστους τους. Θέμα του κειμένου μου, όμως, δεν αποτελούν τα προβλήματα του Ελληνικού Συστήματος Υγείας και οι τρόποι επίλυσής τους, αλλά η Υγεία 2.0 (1). Πιθανόν να μην έχετε ξαναδιαβάσει για τον συγκεκριμένο όρο. Πιθανόν να έχετε συναντήσει τον παραπλήσιο όρο Διαδίκτυο 2.0 (2), το λεγόμενο “κοινωνικό διαδίκτυο”.

Μια ερμηνεία του όρου Υγεία 2.0 είναι πώς αποτελεί ένα πλέγμα διαδικτυακών υπηρεσιών όπου ως επίκεντρο έχουν την πληρέστερη ενημέρωση του ασθενή για το είδος της παροχής υπηρεσίας υγείας που χρειάζεται, αλλά και το πώς μπορεί να εξασφαλίσει την καλύτερη ποιότητα αυτής με το μικρότερο κόστος. Η Υγεία 2.0 μπορεί να περιλαμβάνει προσωπικά ιστολόγια (3), κοινότητες ενημέρωσης και υποστήριξης ασθενών που πάσχουν από την ίδια ασθένεια (4), μηχανές αναζήτησης ασθενειών, συμπτωμάτων, θεραπειών, κλινικών δοκιμών (5), ιστοσελίδες – λίστες αξιολόγησης νοσοκομείων (6), ιατρικών κέντρων, γιατρών (7),  κλπ. Η λίστα είναι πολύ μεγάλη. Η κύρια διαφορά των υπηρεσιών αυτών σε σχέση με το τι γνωρίζαμε με τις “κλασικές” ιστοσελίδες υγείας στο παρελθόν είναι ότι πλέον μεγάλο μέρος της πληροφορίας παράγεται από τους ίδιους τους ασθενείς. Η Υγεία 2.0, όμως, έχει ενδιαφέρον και για τους ίδιους τους επαγγελματίες Υγείας. Μέσω παρόμοιων υπηρεσιών συγκροτούνται “άτυπες” ή τυπικές κοινότητες ανταλλαγής πληροφορίας και γνώσης για την υποστήριξη της καθημερινής τους επαγγελματικής πράξης (8). Οι κοινότητες αυτές έρχονται να συμπληρώσουν τις ανεπάρκειες του συστήματος όσο αφορά την εκπαίδευση, επιμόρφωση, επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ των μελών του ίδιου επαγγελματικού χώρου και κλάδου. Μέσω της Υγείας 2.0 ένα νοσοκομείο μπορεί να έρθει σε πιο άμεση επαφή με το κοινό, να το ενημερώσει και να το εξυπηρετήσει καλύτερα σε θέματα υγείας (9) ενώ και οι ίδιοι οι επαγγελματίες μπορούν να αποκτήσουν πιο προσωπική σχέση με τους ανθρώπους στους οποίους παρέχουν τις υπηρεσίες τους (10).

Ξαναγυρνάω στο θέμα του προβληματισμού για την κατάσταση του Ελληνικού Συστήματος Υγείας αναφέροντας ότι σε ένα μεγάλο κομμάτι της Ελληνικής κοινωνίας υπάρχει διάχυτος ο φόβος ότι η Ελληνική πολιτεία κατευθύνει τα πράγματα στην ιδιωτικοποίηση της Υγείας. Πρόθεση μου δεν είναι να πάρω θέση υπέρ της μιας ή της άλλης θέσης αλλά να τονίσω ότι και στις 2 περιπτώσεις η εφαρμογή και η υιοθέτηση των υπηρεσιών Υγείας 2.0 μόνο προς όφελος της ίδιας της κοινωνίας, κατ’ επέκταση του απλού κοινού, μπορεί να είναι. Επιπλέον, από την εφαρμογή τέτοιων πρακτικών κερδισμένος, παρά τις όποιες παρενέργειες της έκθεσής του στη κοινή γνώμη, θα βγει και ο ίδιος ο επαγγελματίας υγείας. Ο λόγος που χρειάζεται η Υγεία 2.0 είναι ακριβώς για να υπάρχει μεγαλύτερος ποιοτικός έλεγχος στο τι τελικά παίρνει ή θα παίρνει ο ασθενής και στις 2 περιπτώσεις (δημόσια και ιδιωτική υγεία). Χρειάζεται, ακόμα, για να επιτευχθεί και καλύτερος έλεγχος όσο αφορά τις συνθήκες που δουλεύουν, τελικά, οι εργαζόμενοι ανάλογα με το είδος και το φορέα απασχόλησης.

Αν “ψηλαφίσουμε” το σύστημα Υγείας στην Ελλάδα θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν τεράστια προβλήματα στη διοίκηση και λειτουργία του ΕΣΥ τα οποία ο ασθενής δε γνωρίζει. Όλοι ζητάμε ελαχιστοποίηση του κόστους χωρίς να γνωρίζουμε πραγματικά ποιες ακόμα μαύρες τρύπες ή παρατυπίες μπορεί να υπάρχουν στον χώρο αυτό.  Ακόμα και να ελαχιστοποιηθεί το κόστος, είτε με περιστολή των άσκοπων δαπανών είτε με απελευθέρωση ενός κομματιού της υγείας στην ιδιωτική πρωτοβουλία, αν υπάρχει υποστελέχωση που οδηγεί σε εργασιακή εξουθένωση του υπάρχοντος προσωπικού, παράβαση των κοινοτικών οδηγιών περί ωραρίων και βαρδιών απασχόλησης, ανύπαρκτες υποδομές και διαδικασίες επιμόρφωσης του προσωπικού, ανύπαρκτη μηχανογράφηση ή υποστήριξη αυτοματοποιημένων διαδικασιών οι υπηρεσίες που θα παρέχονται θα εξακολουθήσουν να είναι ποιοτικά υποβαθμισμένες. Ένας από τους τρόπους, λοιπόν, να υπάρχει διαφάνεια και σαφήνεια στην σύνολική εικόνα της λειτουργίας του οποιοδήποτε συστήματος υγείας είναι η “ανοιχτή πρόσβαση” (11)  σε όλες τις πληροφορίες του. Έμμεσα ή άμεσα χρειαζόμαστε και ένα νέο είδος “συνδικαλισμού”, διαμορφωμένου και προσανατολισμένου στη φιλοσοφία της ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης 2.0 (12). Αν θέλουμε “εξυγίανση”, ελαχιστοποίηση κόστους και καλύτερες υπηρεσίες, στο παιχνίδι της κοινωνικής δικτύωσης, του “ανοιχτού” διαλόγου, της διαφάνειας και του ελέγχου πρέπει να μπουν όλοι όσοι έχουν την πρόσβαση και την ικανότητα να κάνουν τα δημόσια δεδομένα (συγκεκριμένα της υγείας) πραγματικά public (sic) (13).

Για να καταλήξω κάπου, χρειαζόμαστε οπωσδήποτε τις υπηρεσίες Υγείας 2.0 για την πληρέστερη ενημέρωση του κοινού. Μια ενημέρωση που μπορεί να έχει επιστημονικές – ιατρικές, ψυχολογικές, καθημερινές και πρακτικές διαστάσεις. Χρειαζόμαστε, όμως, την Υγεία 2.0 και για να υπάρξει καλύτερος έλεγχος του συστήματος υγείας (δημόσιου – ιδιωτικού) τόσο από τους ασθενείς όσο και από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Να ελέγχουν οι ασθενείς όχι μόνο τον “κακό” γιατρό ή τις ανεπαρκείς παροχές υγειονομικών υπηρεσιών αλλά και τις συνθήκες τις οποίες μπορεί να αποδώσει ή όχι ο οποιοσδήποτε γιατρός ή επαγγελματίας υγείας. Πιστεύω ότι αν υπάρξει πραγματικός διάλογος για τα κόστη, πλασματικά ή μη, της υγείας αλλά και τις συνθήκες εργασίας στο χώρο της υγείας (δημόσιο, ιδιωτικό τομέα) θα γίνει πιο ξεκάθαρο το τοπίο για το είδος υγείας (ποιοτικά και “ποσοτικά”) που θέλουμε τελικά. Σε όλα τα παραπάνω να προσθέσω ότι ο ανοιχτός και συνεχής διάλογος πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, όπως μπορούν να τον προσφέρουν οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες Υγείας 2.0, πιθανόν να αλλάξει και τη στάση του ίδιου του κοινού απέναντι στην υγεία (πχ. όχι φάρμακα, εξετάσεις, νοσηλεία για “ψίλου πήδημα”, καλύτερος τρόπος διατροφής, διαβίωσης, πιο υπεύθυνη στάση απέναντι στις οποιεσδήποτε οδηγίες υγιεινής, θεραπείας, κλπ).

Τα παραπάνω αποτελούν απλά μια εισαγωγή του θέματος. Στο blog μου (14) θα βρείτε πολύ περισσότερα παραδείγματα, αναλύσεις και παραπομπές για το συγκεκριμένο θέμα. Ελπίζω η συγκεκριμένη δημοσίευση να αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων και προβληματισμού, γιατί όχι και αφορμή εγχειρημάτων και υλοποιήσεων.

Αναφορές:
(1) Health 2.0, Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Health_2.0
(2) Web 2.0, Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Web_2.0
(3) My Multiple Slirosis, http://www.mymultiplesclerosis.gr/
(4) SugarFree, http://www.sugarfree.gr/
(5) CureTogether, http://www.curetogether.com/
(6) Patient Opinion, http://www.patientopinion.org.uk/
(7) Vitals.com, http://www.vitals.com/
(8) Sermo, http://www.sermo.com/
(9) Hospital Social Network List, Found In Cache Notes from Ed Bennett, a Hospital Web Manager, http://ebennett.org/hsnl/
(10) hellohealth, https://www.hellohealth.com/main/index.html
(11) Ανοιχτή Πρόσβαση, γνώση για όλους, http://www.openaccess.gr/
(12) Government 2.0, Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Government_2.0
(13) Δημόσια Δεδομένα, Δικά μας Δεδομένα, http://www.publicdata.gr/
(14) blog.e-healthgr, http://blog.e-healthgr.com/

Θα κλείσω την σημερινή ανάρτηση με μερικά video και παρουσιάσεις, αναπαραστάσεις του ίδιου θέματος, είτε από την πλευρά του ασθενή είτε από την πλευρά του επαγγελματία υγείας, δοσμένες με οπτικοαουστική μορφή (άλλωστε ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του  Web 2.0, αλλά και του διαδικτύου γενικότερα είναι η δυνατότητα για ποικιλία στην περιγραφή, αναπαράσταση, ανάλυση πραγμάτων και διαδικασιών). “A Doctor Grows in Brooklyn“, “patient opinion“,  “health care social media slideshow“, “Health 2.0 as a new data source“,”Crowd Vs. Experts – who to trust for health information?“, “Nonprofits, Healthcare, and Social Media“…

httpv://www.youtube.com/watch?v=CMAZpCOHWXI

httpv://www.youtube.com/watch?v=qLeNGykRAvU


  1. Το βρίσκω αν μη τι άλλο εξαιρετικά ενδιαφέρον. Και πιστευω ότι στην Ελλάδα θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού. Να είστε πάντα πρωτοπόρος!

  2. Μακάρι να αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού και συζητήσεων!

    κ. Μιτάκη θα ήθελα πολύ, κάποια στιγμή, να σας κάνω και εσάς μια συνέντευξη όπως τον κ. Τζίμη. Οι αναρτήσεις σας είναι πραγματικά απολαυστικές(αν μη τι άλλο δίνετε μια ιδιαίτερη αισθητική στο χώρο του φαρμάκου)!

    Ελπίζω οι “διαδικτυωμένοι” υγειονομικοί αλλά και ασθενείς που θέλουμε να συμπαρασταθούμε, να βοηθήσουμε τον συνάνθρωπό μας να πληθαίνουμε. Μαζί με εμάς να πληθύνουν και οι ανοιχτές και δημόσιες συζητήσεις για όλα τα θέματα της Υγείας, όπως τα γνωρίζουμε, τα βιώνουμε, τα οραματιζόμαστε. Ο καθένας από το χώρο του έχουμε πολλά να μοιραστούμε.:)




Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


  • trasnlate


%d bloggers like this: